Saytga kirish
A'zo bo'lish
Hikoyalar | Qor bosgan dovon 4-qism //ςεκρετηιγ παρεη//
ketayotgan bu odam, uning yarg‘oq telpagi, eski chakmoni, paytavasi chuvalib borayotgan qo‘pol etigi ko‘zimizga balodek ko‘rinardi. Lekin shu tobda qo‘limizdan nima keladi, ilojimiz qancha?
«Kalantir» bizni ovul chetidagi, girdi tosh bilan o‘ralgan qo‘raga olib bordi, peshayvonsiz imoratning chap yonidagi kichik bir xonaga boshlab kirdi-da, o‘zi chiqib ketdi; shu bo‘yi qorasi ko‘rinmadi. Xiyol o‘tib, boshiga qalin ro‘mol o‘ragan, ko‘k duxoba kamzulli novcha bir ayol kirib:
— Yaxshi yuribsizlarmi, yigitlar? Sovqotibsizlar-da? — dedi va poygakdagi pechkaga lang‘illatib o‘t yoqdi. Keyin dasturxon yozib, non-choy, bir tovoqda qovurdoq keltirib qo‘ydi; boshimizda turib bir lahza bizga razm soldi-da, — yeb-ichib o‘tiringlar-a, aylanaylar, — deya xonadan chiqdi.
Qovurdoqni paqqos tushirdigu o‘zimizni og‘ir, lohas seza boshladik. Xona xiyla isib qolgan edi: Badanlarimiz bo‘shashib, yayrab, quroqi yakandozlarga cho‘zilgancha lo‘labolishlarga yonboshladik. Sovqotib charchagan ekanmizmi, issiq elitibdimi, ko‘zimiz ilinibdi, tarrakdek qotib qolibmiz. Tush ko‘rgan bo‘lsak, uchalamizning ham tushimizga la’nati Durdara emas, issiqqina uylarimiz, sandal, olma, uzum, behilar, ukalarmiz, onalarimiz kirgandir…
Toshkentdek joydan atay yo‘lga chiqib, manzilimizga bir qadam qolganda birovning uyiga majburan qo‘nib, yangi yil bayramini uyquda, ana shunday tushlar bilan «kutib oldik».
Yangi yilning birinchi tongi uyg‘onib ko‘zimni ochsam, ostonada kechagi ayol turibdi. — Sizlarga moshina yuboribdilar… Shosha-pisha sheriklarimni uyg‘otdim. Ko‘zlarimizni ishqay-ishqay xonadan chiqarkanmiz, dasturxonda qo‘l urilmagan bir tovoq oshni ko‘rdik. Kechagi!
Tashqarida bizni biqiniga «Veterinariya» deb yozilgan mosh rang yengil mashina kutib turardi. Ayolga na «rahmat», na «xayr» deyishny unutib, mashinaga o‘tirdik.
Shofyor asli shu ovullik ochiqqina, so‘zamol yigit ekan, o‘zi gap boshlab qoldi:
— Kecha kechalab kelgan edim. Bayramda boboy-momoyni yo‘qlab ko‘yish kerak-da. O‘zim sovxozda turaman. Sizlarning bu yerda ekanliklaringni bilganimda kechayoq olib borib qo‘yardim. Ertalab Bo‘ron chatoq aytdi, «Uyda mehmon bolalar bor edi. Toshkentdan qelishayotgan ekan», dedi. Saharlab uyga boribdi.
— O‘zi qayerda? — dedim men.
— Hozirmi? Molning boshida, qo‘rada bo‘lsa kerak-da.
— Shlagbaumda emasmi?
— Shlagbaumda nima bor unga? — dedi yigit kulib. — Cho‘pon-ku, cho‘ponligini qiladi-da. Hozir mollarning ahvoli chatoq.
— Kasal tarqaganmi? Karantin deyishayotuvdi? — deb qiziqsindi Malik.
— Karantin-parantin-ku emas, sovuq. Sovuqda molni asrash, qishlovdan to‘kis chiqarish osonmi, oshna!
— Kecha bizni karantin deb yo‘ldan olib qoldi-ku?
— Kim? Bo‘ron chatoqmi?
Malik bo‘lgan gapni aytib bergan edi, shofyor qiyqirib kuldi.
— Obbo, chatog‘-ey, sizlarni toza boplabdi-ku! Karantin deyilsa, birinchi biz bilmasmidik? U nima qilib yurgan ekan shlagbaumda? Karantin bo‘lganda ham odam o‘tkazilaveradi-ku? Aytmadilaringmi? Chatoqligiga boribdi-da. Sizlarni bir mehmon qilgisi kelganmi? Isinib olsin, deganmi? Qiyomat odam. Fe’liga tushunish qiyin. O‘rligi tutsa, aytganini qildirmay qo‘ymaydi. Arzimagan bir gapning ustidan tug‘ishgan ukasi bilan- necha yildan beri gaplashmaydi. Lekin o‘zi zo‘r cho‘pon, yaxshi odam. Obbo, chatog‘-ey, sizlarni rosa boplabdi-da.
— Ukkag‘ar «Qalantir»! Bayramni uyda o‘tkazolmadig-a! — dedi Malik.
Uchalamiz Bo‘ron chatoqni boplab so‘kib oldik.
Ertasi kuni otam ko‘chadan qaytib: — Safarovning mashinasida kelgan ekansizlar-a? — deb qoldi. — Boya choyxonada ko‘rdim, «Qarasam, stantsiyada diqillabgina turishibdi, olakeldim», dedi. Men bo‘lgan gapni, bir kun yo‘lda tunab qolganimizni otamga aytmadim. Bo‘ron chatoq haqida ham gapirmadim. Indamay qo‘ya qoldim.
Sen ham buni hech kimga aytmagandirsan, Nishon? Sen-chi, Malik? Darvoqe, nimasini aytardik, nima deb aytardik? Bir paytlar qish kuni ikki soat sovuqda yurgan bo‘lsak yuribmiz-da, aytishga arzigulik nimasi bor buning?
Ammo ba’zan yomg‘irda mening belim og‘rib qoladi. Juda qattiq og‘riydi, Nishon. Juda qattiq, Malik. Sizlarning-chi, sizlarning qayerlaring og‘riydi? Nimadanligini bilmaysizlarmi?..
Bugun men Safarovni «Toshkent» mehmonxonasi oldida uchratib qoldim. Yo‘q, uchratishni sira kutmagan, o‘ylamagan edim — tasodifan duch keldi. Bugun u menga yana o‘sha la’nati darani, bizga qilgan yaxshiligini eslatdi. Shunda yodimga boshqa bir voqea tushdi. Institutga kirish imtihonlaridan biri paytida tishim qattiq og‘rib qoldi. Bir azobda imtihonga kirib chikdimu yaxshi baho olganimdan suyunib, jag‘imni ushlash ham xayolimda yo‘q, ko‘chada ketayotsam, kimdir: «Ho‘ yigitcha!» deb chaqirib qoldi. Qarasam, bir-biriga yarashgan yoshgina kelin-ko‘yov. Ikkalasining ham qo‘lida muzqaymoq, menga qarab jilmayib turishibdi. «Imtihon topshirdingizmi? Necha baho oldingiz?» — deydi yigit. «To‘rt», — dedim hayron bo‘lib. «Yashang, mana, sizga mukofot! — u qo‘lidagi qog‘ozi ochilmagan muzqaymoqni menga tutqazdi. — Oling, oling, tortinmang. «Besh» olganingizda boshqa narsa sovg‘a qilardik, a?» — shunday deb u kelinchakka yuzlandi. Muzqaymoq yalayotgan kelinchak jilmaygancha bosh irg‘adi. «Ikkita olgan edik. Mana, bittasini opangiz yeyapti, bunisi — sizga. O‘zimniki edi, sizni ko‘rib, sizga bergim keldi. Imtihondan yaxshi o‘tganingiz uchun. Qani, oling». Ular menga shunday ochiq chehra, samimiyat bilan boqib turishardiki, muzqaymoqni olmay ilojim qolmadi. Oldimu tish og‘rig‘imni ham unutib yeya boshladim va, taajjub, og‘riq taqqa to‘xtadi.
Kim bilsin, balki o‘shanda yigit muzqaymoqni juft qilib olishga olganu, keyin yegisi kelmay qolgandir, balki uning ham tishi og‘rib turganu tashlab yuborishga ko‘ngli bo‘lmay, meni ko‘rib shunchaki manzirat kilgandir? Kim bilsin. Lekin mana, oradan shuncha yil o‘tganiga qaramay, gohida o‘sha kelin-kuyovni qo‘msab qolaman, qidiraman. Ularni hamon o‘shanday — biri biriga yarashgan yoshgina kelin-kuyov holida ko‘rgim keladi…
Bizga yaxshilik qilmoqchi bo‘lgan olijanob Safarov…
Ko‘zimizga balodek ko‘rinib, nafratimizni qo‘zg‘agan Bo‘ron chatoq…
Menga muzqaymoq hadya etgan o‘sha kelin-kuyov…
Malik, Nishon, men bugun ham ba’zida yana o‘sha daraga tushib qolgandek bo‘laman va o‘zimga taskin beraman, o‘zimni ovutaman: «Mana, hozir uyga yetaman, issiqqina uyimga. U yerda…» Shunda beixtiyor olijanob Safarov yodimga tushadi. Bo‘ron chatoqni esa negadir eslamayman. Sizlar eslaysizlarmi uni? Kim edi u? Qanaqa odam edi? Nega u bizni yo‘ldan olib qolgan edi, Malik, bilasanmi? Sen-chi, Nishon, la’nati Durdara yo‘lidagi himoyasiz hamrohim?..

1979
Yuklab olish:
TXT format
Bo'lim: O`qish davrida
Yozdi: * ツ-Cσcαinе-ツ  (3 Apr 2019, 14:50)
Ko'rilgan: 361
Reyting: 0
*1 | 1*
Fikrlar: (0)
Saytda 1 soat davomida faol bo'ling va saytdan to'liq foydalaning!
Faollik vaqtingiz:
Xabar yo'q!
Bosh sahifa